Bài thuộc seri nền tảng hạ tầng Cloud. Xem mục lục seri. Bài trước: Chọn đúng cấu hình bằng số liệu thực.
Hiệu năng ổ đĩa trên Cloud được mô tả bằng ba thông số chính: IOPS (số thao tác đọc ghi mỗi giây), throughput hay thông lượng (lượng dữ liệu truyền mỗi giây, tính bằng MB/s) và latency hay độ trễ (thời gian chờ cho từng thao tác). Loại phương tiện lưu trữ (HDD, SSD SATA, SSD NVMe) quyết định phần lớn ba thông số này, còn dạng tải của ứng dụng quyết định thông số nào quan trọng nhất.
Ba loại phương tiện: HDD, SSD SATA và NVMe
HDD là ổ cơ có đĩa quay và đầu đọc cơ học. Dung lượng lớn, giá trên mỗi GB thấp, nhưng độ trễ cao và IOPS ngẫu nhiên thấp vì đầu đọc phải di chuyển. HDD vẫn phù hợp dữ liệu lưu trữ lạnh, sao lưu, nhật ký lớn đọc ghi tuần tự.
SSD SATA dùng bộ nhớ flash, không có bộ phận chuyển động nên độ trễ thấp hơn nhiều so với HDD; tuy nhiên giao tiếp qua chuẩn SATA vốn thiết kế cho ổ cơ nên có trần băng thông và chỉ một hàng đợi lệnh.
SSD NVMe cũng dùng flash nhưng giao tiếp trực tiếp qua bus PCIe với nhiều hàng đợi lệnh song song, nên đạt IOPS và thông lượng cao hơn, độ trễ thấp hơn. Theo trang các gói Cloud Server của FPT, nền tảng sử dụng 100% ổ NVMe SSD; thông tin cấu hình từng gói xem tại các gói cấu hình FPT Cloud Server.
Một lưu ý: trên Cloud, ổ đĩa mà máy ảo nhìn thấy thường là ổ ảo hóa, được cấp từ hệ thống lưu trữ phía sau (có thể qua mạng). Vì vậy hiệu năng thực tế còn phụ thuộc cách nhà cung cấp cấp phát và giới hạn từng volume, không chỉ phụ thuộc loại ổ vật lý.
IOPS, thông lượng và độ trễ liên hệ với nhau ra sao?
Ba thông số không độc lập. Thông lượng bằng IOPS nhân kích thước mỗi thao tác; độ trễ ảnh hưởng đến số IOPS thực sự đạt được trong điều kiện số hàng đợi nhất định.
- IOPS quan trọng với tải gồm rất nhiều thao tác nhỏ, ngẫu nhiên: cơ sở dữ liệu giao dịch, hệ thống tệp chứa nhiều tệp nhỏ, máy chủ thư.
- Thông lượng quan trọng với tải đọc ghi tuần tự khối lớn: sao lưu và khôi phục, phân tích dữ liệu, xử lý video.
- Độ trễ quan trọng với tải nhạy thời gian phản hồi: giao dịch trực tuyến, ứng dụng người dùng chờ từng yêu cầu. Độ trễ cao khiến mỗi truy vấn chậm dù IOPS tổng vẫn "đủ".
- Queue depth (độ sâu hàng đợi) là số thao tác chờ xử lý cùng lúc. Một ứng dụng chỉ gửi từng thao tác một sẽ không bao giờ khai thác hết IOPS tối đa ghi trên thông số.
Cách đọc bảng thông số của nhà cung cấp
Khi so sánh các gói ổ đĩa, hãy hỏi lại những điểm sau thay vì chỉ nhìn một con số lớn nhất:
- Con số IOPS và MB/s là tối đa, cam kết tối thiểu hay trung bình? Giá trị tối đa thường chỉ đạt trong thời gian ngắn.
- Kích thước khối dùng để đo là bao nhiêu (4 KB, 8 KB, 64 KB, 1 MB)? Cùng một ổ nhưng đo ở khối khác nhau cho IOPS khác nhau.
- Đo đọc, ghi hay hỗn hợp; ngẫu nhiên hay tuần tự?
- Hiệu năng có tăng theo dung lượng volume không? Nhiều nền tảng cấp IOPS và thông lượng tỷ lệ với dung lượng ổ.
- Có cơ chế giới hạn (throttling) hoặc cho phép bùng nổ ngắn hạn (burst) không, và sau burst thì hiệu năng về mức nào?
- Hiệu năng áp dụng cho từng volume hay chia sẻ toàn bộ máy ảo?
Với FPT, FPT Block Storage cung cấp nhiều loại với yêu cầu thông lượng và dung lượng khác nhau tại Hà Nội và TP.HCM; để biết giới hạn cụ thể của từng loại cần xem tài liệu dịch vụ hoặc báo giá.
Chọn ổ đĩa theo loại tải
| Loại tải | Thông số quan trọng | Gợi ý |
|---|---|---|
| Cơ sở dữ liệu giao dịch | IOPS ngẫu nhiên, độ trễ thấp | NVMe SSD, tách volume dữ liệu và nhật ký giao dịch |
| Máy chủ web, ứng dụng | Độ trễ vừa phải | SSD là đủ; tách dữ liệu tĩnh sang object storage |
| Sao lưu, lưu trữ lạnh | Thông lượng tuần tự, giá/GB | Object storage hoặc ổ dung lượng lớn |
| Phân tích dữ liệu, xử lý video | Thông lượng cao | Volume lớn hoặc file storage dùng chung |
| Huấn luyện AI nhiều máy | Thông lượng tổng, chia sẻ | File storage hiệu năng cao |
Để biết khi nào chọn block, file hay object, xem Block, File hay Object Storage.
Khi nghi ngờ ổ đĩa là nút thắt
Dấu hiệu thường gặp: tải CPU thấp nhưng ứng dụng chậm, thời gian chờ I/O (iowait) cao, hàng đợi đĩa dài, truy vấn cơ sở dữ liệu chậm đột ngột khi có tác vụ sao lưu chạy cùng lúc. Các bước kiểm tra cơ bản: xem IOPS và độ trễ trung bình theo thời gian, so với giới hạn của volume; kiểm tra có tác vụ nền (sao lưu, quét virus, chỉ mục) chiếm I/O không; kiểm tra RAM, vì thiếu RAM làm hệ điều hành đọc ghi đĩa nhiều hơn (xem RAM trên Cloud Server). Quy trình truy tìm nút thắt tổng thể xem 7 bước tìm nút thắt CPU, RAM, I/O và Cloud Server chậm hoặc không truy cập được.
Những hiểu lầm thường gặp
- "NVMe thì cái gì cũng nhanh": nếu volume bị giới hạn IOPS ở mức thấp hoặc đi qua mạng chậm, lợi thế của NVMe không phát huy.
- Chỉ so sánh IOPS mà bỏ qua kích thước khối và độ trễ.
- Nhầm dung lượng với hiệu năng: dung lượng lớn không đồng nghĩa nhanh, trừ khi nhà cung cấp gắn hiệu năng với dung lượng.
- Đặt dữ liệu và nhật ký chung một volume khiến hai loại tải tranh chấp nhau.
- Quên sao lưu: ổ nhanh không thay thế sao lưu; xem Snapshot, image, backup, replication.
Đọc tiếp trong seri nền tảng hạ tầng Cloud
Bài này thuộc seri giải thích các khái niệm nền tảng của hạ tầng Cloud, từ vCPU đến hub and spoke. Xem toàn bộ danh sách tại Mục lục seri nền tảng hạ tầng Cloud.
- Bài trước: Chọn đúng cấu hình bằng số liệu thực
- Bài tiếp theo: Block, File hay Object Storage
Cần chọn loại ổ đĩa cho cơ sở dữ liệu hoặc ứng dụng tải nặng?
Mô tả dạng tải, kích thước dữ liệu và yêu cầu độ trễ để đội ngũ FPT Cloud tư vấn loại lưu trữ phù hợp.
Đăng ký tư vấnCâu hỏi thường gặp
IOPS là gì?
IOPS (Input/Output Operations Per Second) là số thao tác đọc hoặc ghi mà ổ đĩa xử lý được trong một giây. Chỉ số này đặc biệt quan trọng với tải gồm nhiều thao tác nhỏ ngẫu nhiên như cơ sở dữ liệu.
Throughput khác IOPS thế nào?
Throughput là lượng dữ liệu truyền mỗi giây (MB/s), bằng IOPS nhân kích thước mỗi thao tác. Tải tuần tự khối lớn có thể đạt throughput cao với IOPS thấp, còn tải nhỏ ngẫu nhiên thì ngược lại.
NVMe khác SSD SATA như thế nào?
Cả hai dùng bộ nhớ flash, nhưng NVMe giao tiếp trực tiếp qua bus PCIe với nhiều hàng đợi lệnh, nên đạt hiệu năng cao hơn và độ trễ thấp hơn SSD SATA vốn dùng giao thức thiết kế cho ổ cơ.
HDD còn dùng được trên Cloud không?
Còn, cho dữ liệu lưu trữ lạnh, sao lưu hoặc nhật ký lớn đọc ghi tuần tự, nơi giá trên mỗi GB quan trọng hơn độ trễ. Không phù hợp cơ sở dữ liệu giao dịch cần IOPS ngẫu nhiên cao.
Làm sao biết ổ đĩa đang là nút thắt?
Xem IOPS, độ trễ và thời gian chờ I/O theo thời gian, đối chiếu với giới hạn của volume, đồng thời kiểm tra tác vụ nền và RAM. Nếu CPU thấp mà ứng dụng chậm kèm độ trễ đĩa cao, ổ đĩa là nghi vấn hàng đầu.
Con số IOPS trên bảng giá có đạt được thực tế không?
Thường là mức tối đa trong điều kiện đo cụ thể (kích thước khối, tỷ lệ đọc ghi, độ sâu hàng đợi). Mức thực tế phụ thuộc dạng tải của bạn, nên cần hỏi nhà cung cấp về mức cam kết tối thiểu và thử nghiệm với tải thật.
Nên tách volume dữ liệu khỏi volume hệ điều hành không?
Thường là nên với hệ thống quan trọng: dễ sao lưu và khôi phục dữ liệu độc lập, dễ đổi loại ổ hoặc dung lượng, và tránh tranh chấp I/O với hệ điều hành.

