WAF và Firewall khác nhau thế nào, đặt ở đâu, khi nào cần cả Load Balancer

Lớp bảo vệ ứng dụng web và cân bằng tải khi triển khai hạ tầng Cloud cho doanh nghiệp

Bạn đang tìm hiểu về FPT Cloud WAF?
Xem trang tổng quan FPT Cloud WAF cùng các bài viết liên quan | Tìm hiểu ngay

Share this story

Firewall quyết định ai được kết nối tới đâu (IP, cổng, giao thức), WAF kiểm tra nội dung yêu cầu web có độc hại không, còn Load Balancer quyết định máy chủ nào xử lý yêu cầu và loại máy lỗi khỏi vòng phục vụ. Ba lớp trả lời ba câu hỏi khác nhau nên không thay thế được nhau: thiếu một lớp là để hở đúng loại rủi ro mà lớp đó phụ trách.

Ba lớp, ba câu hỏi khác nhau

Khi đưa website, cổng khách hàng hay ứng dụng nghiệp vụ lên Cloud, nhiều đội kỹ thuật bắt đầu bằng việc tạo máy chủ ảo rồi mở cổng 80 và 443. Từ lúc máy chủ có địa chỉ IP công khai, nó có thể bị dò quét cổng, bị thử mật khẩu quản trị và bị gửi thử các chuỗi tấn công web phổ biến. Firewall, WAF và Load Balancer thường được nhắc cùng nhau trong kiến trúc đối diện Internet, nhưng mỗi thành phần giải quyết một vấn đề riêng.

Bảng dưới đây tóm tắt khác biệt cốt lõi. Phần mô tả tính năng là mô tả chung của từng loại giải pháp; khả năng cụ thể của một sản phẩm cần đối chiếu với tài liệu dịch vụ.

Tiêu chíFirewall (gồm NGFW)WAFLoad Balancer
Câu hỏi trả lờiKết nối này có được phép khôngNội dung yêu cầu web này có độc hại khôngYêu cầu này nên giao cho máy chủ nào
Tầng hoạt độngL3–L4; NGFW mở rộng lên nhận diện ứng dụngL7: HTTP, HTTPS, APIL4 hoặc L7 tùy cấu hình
Nhìn thấy gìIP nguồn và đích, cổng, giao thức, trạng thái kết nốiURL, tham số, header, cookie, nội dung yêu cầuKết nối hoặc yêu cầu, tình trạng từng máy chủ phía sau
Xử lý tốtChặn truy cập cổng quản trị hoặc cơ sở dữ liệu từ Internet, dò quét cổng, lưu lượng ngoài danh sách cho phépSQL Injection, XSS, LFI/RFI, bot thô, lạm dụng API (tùy tính năng)Quá tải một máy, máy lỗi, bảo trì không gián đoạn, mở rộng ngang
Không xử lý đượcYêu cầu tấn công đi qua cổng 443 đã được cho phép (với firewall chỉ lọc cổng)Truy cập vào cổng không phải web; tấn công băng thông lớnKhông kiểm tra nội dung độc hại; không thay firewall hay WAF
Thiếu thì rủi roCổng nội bộ lộ ra InternetLỗ hổng ứng dụng bị khai thác qua webMột máy chủ là điểm lỗi duy nhất, nghẽn giờ cao điểm
Bản đồ tầng của Firewall, WAF và Load BalancerFirewall hoạt động ở tầng mạng và giao vận (NGFW mở rộng lên tầng ứng dụng), WAF ở tầng ứng dụng HTTP, Load Balancer ở tầng giao vận hoặc ứng dụng tùy cấu hình L4 hay L7.L7 · Ứng dụngHTTP, HTTPS, APIL4 · Giao vậnTCP, UDP, cổngL3 · MạngĐịa chỉ IPFirewallWAFLoad BalancerIP nguồn, đíchCổng · giao thứcTrạng thái kết nốiNGFW mở rộng:nhận diện ứng dụng,phát hiện xâm nhậpURL, tham số,header, cookie, bodySQLi · XSS · LFI/RFIL7: chia theohost, đường dẫn,headerL4: chia theoIP và cổngMỗi lớp nhìn ở một độ sâu khác nhau nên trả lời một câu hỏi khác nhau.
Hình 1. Vị trí của ba lớp theo tầng xử lý. Đường nét đứt là phần mở rộng của firewall thế hệ mới (NGFW).

Cách nhớ nhanh: firewall là bảo vệ cổng kiểm tra giấy tờ ra vào, WAF là nhân viên kiểm tra hành lý mở túi xem bên trong, còn Load Balancer là quầy điều phối chỉ khách tới quầy đang rảnh. Một tòa nhà an toàn và vận hành trơn tru cần cả ba vai, vì người có giấy tờ hợp lệ vẫn có thể mang vật nguy hiểm, và quầy nào cũng có lúc quá tải.

Firewall: Quyết định ai được kết nối tới đâu

Firewall là lớp lọc theo quy tắc ở tầng mạng và giao vận: nhìn vào địa chỉ IP nguồn và đích, cổng, giao thức và trạng thái kết nối. Firewall có trạng thái (stateful) ghi nhớ các kết nối đã được khởi tạo, nên phản hồi của một kết nối hợp lệ đi qua được mà không cần mở thêm quy tắc. Nguyên tắc nền tảng là mặc định từ chối, chỉ mở những gì cần.

Trên Cloud, chức năng này xuất hiện ở hai mức:

  • Security Group và danh sách kiểm soát truy cập (ACL): quy tắc gắn vào máy chủ, card mạng hoặc subnet. Đơn giản, có sẵn trên nền tảng và đủ cho phần lớn nhu cầu "ai được vào cổng nào". Cách thiết lập cơ bản có trong bài cấu hình Firewall và Security Group cho Cloud Server mới khởi tạo.
  • Firewall thế hệ mới (NGFW): đặt ở biên mạng, ngoài lọc theo cổng và IP còn phân tích ở mức ứng dụng để nhận diện ứng dụng, phát hiện hành vi xâm nhập và áp dụng chính sách tập trung. Theo mô tả trên trang dịch vụ, FPT Next-Gen Firewall hướng tới nhu cầu này vì tường lửa chỉ kiểm soát theo cổng và địa chỉ IP không còn đủ trước các cuộc tấn công ngày càng tinh vi.

Khi nào Security Group là đủ, khi nào nên thêm NGFW

  • Security Group thường đủ khi hệ thống nhỏ, chỉ có vài cổng công khai, người quản trị truy cập qua VPN hoặc địa chỉ IP cố định, và rủi ro chủ yếu là lộ cổng không cần thiết.
  • Nên cân nhắc NGFW khi có nhiều VPC hoặc chi nhánh kết nối qua VPN Site-to-Site hay Direct Connect; khi cần kiểm soát lưu lượng đi ra Internet từ máy chủ; khi cần phát hiện xâm nhập và chính sách thống nhất cho nhiều môi trường; hoặc khi yêu cầu tuân thủ đòi hỏi bằng chứng kiểm soát tại biên mạng.

Nguyên tắc cấu hình cần giữ

  • Không mở SSH (22), RDP (3389) hay cổng cơ sở dữ liệu (3306, 1433, 5432…) ra toàn Internet. Truy cập quản trị qua VPN, máy chủ trung gian (bastion) hoặc danh sách IP đã duyệt.
  • Tách Security Group theo tầng web, ứng dụng, dữ liệu và cho phép theo nhóm nguồn thay vì dải IP, để thay đổi hạ tầng không làm vỡ quy tắc.
  • Kiểm soát cả chiều đi ra (egress): máy chủ bị chiếm quyền thường kết nối ra ngoài để tải mã độc hoặc đẩy dữ liệu đi.
  • Rà soát định kỳ và xóa quy tắc "tạm thời" đã hết lý do tồn tại.

Điểm yếu của firewall chỉ lọc cổng là yêu cầu tấn công web đi qua cổng 443 đã được cho phép trông giống mọi yêu cầu hợp lệ khác. Đó là chỗ WAF bắt đầu.

WAF: Kiểm tra nội dung của yêu cầu web

WAF (Web Application Firewall) đứng ở tầng ứng dụng, đọc nội dung HTTP và HTTPS gồm URL, tham số, header, cookie và thân yêu cầu, rồi đối chiếu với tập luật hoặc mô hình hành vi để quyết định cho qua, ghi nhật ký hay chặn. Theo trang dịch vụ, FPT Cloud WAF bảo vệ website, ứng dụng web và API trước các hình thức thuộc nhóm rủi ro OWASP Top 10 như SQL Injection, Cross Site Scripting (XSS) và Local/Remote File Inclusion, kể cả khi ứng dụng viết bằng NodeJS, Java hay PHP.

WAF làm được gì

  • Chặn các kiểu tấn công web phổ biến trước khi chúng chạm tới mã ứng dụng, ví dụ chuỗi SQL chèn vào ô tìm kiếm hoặc thẻ script chèn vào ô bình luận.
  • Giảm rủi ro trong lúc chờ vá lỗi. Khi một lỗ hổng mới được công bố, quy tắc chặn mẫu khai thác (đôi khi gọi là virtual patching) có thể áp dụng nhanh hơn việc kiểm thử và phát hành bản vá cho ứng dụng. Đây là biện pháp tạm thời, không thay thế việc vá.
  • Hạn chế lạm dụng: giới hạn tần suất, chặn bot thô, nhận diện lưu lượng bất thường tới trang đăng nhập hoặc API (tùy tính năng của sản phẩm).
  • Cung cấp nhật ký chi tiết về từng yêu cầu bị chặn. Theo trang dịch vụ, FPT Cloud WAF tích hợp SIEM để theo dõi và cảnh báo.

Hai cách phát hiện: Tập luật và phân tích hành vi

WAF dựa trên chữ ký (signature) nhận diện mẫu tấn công đã biết; cách này nhanh và dễ hiểu nhưng có thể bị vượt qua nếu kẻ tấn công biến đổi chuỗi khai thác. Một số WAF bổ sung phân tích theo ngữ cảnh hoặc hành vi. FPT Cloud WAPPLES, hợp tác giữa FPT Cloud và Penta Security, được mô tả là dùng công nghệ COCEP để phát hiện các cuộc tấn công phức tạp thay vì chỉ dựa vào signature truyền thống. Khả năng cụ thể nên được xác nhận khi tư vấn và thử nghiệm trên ứng dụng thật.

Triển khai WAF an toàn để không chặn nhầm

  1. Bật ở chế độ phát hiện (chỉ ghi nhật ký) trong khoảng thời gian đủ bao phủ chu kỳ nghiệp vụ, gồm cả cuối tháng hoặc đợt khuyến mãi.
  2. Xem các yêu cầu bị đánh dấu, tách dương tính giả (yêu cầu hợp lệ bị đánh dấu, thường gặp ở form thanh toán, tải tệp, trình soạn thảo nội dung và API gọi lại từ đối tác) rồi tinh chỉnh luật.
  3. Chuyển sang chế độ chặn theo từng nhóm luật, bắt đầu từ nhóm độ tin cậy cao như SQL Injection và XSS rõ ràng.
  4. Giữ quy trình thay đổi: mỗi chỉnh sửa luật được ghi lại, có người duyệt và có cách hoàn tác nhanh.

Những điều WAF không làm thay

  • Không thay việc viết mã an toàn, vá lỗi và quản lý xác thực, phân quyền.
  • Không chống được tấn công từ chối dịch vụ băng thông lớn; cần lớp riêng, xem bài DDoS Protection là gì.
  • Cần giải mã HTTPS mới đọc được nội dung, nên phải quản lý chứng chỉ TLS tại điểm đặt WAF. Checklist hạn chứng chỉ có trong bài ổ đĩa đầy, chứng chỉ SSL hết hạn, tên miền hết hạn.
  • Với API, WAF là một lớp; kiến trúc nhiều dịch vụ thường cần thêm API Gateway để xác thực và giới hạn tốc độ.

Load Balancer: Chia tải, kiểm tra sức khỏe và gom một điểm vào

Load Balancer (cân bằng tải) nhận yêu cầu tại một địa chỉ duy nhất rồi phân phối cho nhiều máy chủ phía sau. Giá trị cốt lõi là khả dụng và mở rộng: một máy chủ đơn lẻ vừa là giới hạn năng lực vừa là điểm lỗi duy nhất. Theo trang dịch vụ, FPT Load Balancing (FLB) là dịch vụ cân bằng tải L4/L7 của FPT Cloud, tích hợp với FPT Elastic Compute và tính phí theo tài nguyên sử dụng.

L4 và L7: Chọn theo loại ứng dụng

Tiêu chíCân bằng tải L4Cân bằng tải L7
Dựa trênIP, cổng, giao thức TCP hoặc UDPNội dung HTTP và HTTPS: tên miền, đường dẫn, header, cookie
Phù hợpDịch vụ không phải web (cơ sở dữ liệu, SIP, MQTT, game), cần chuyển tiếp nguyên vẹnWebsite, API, microservice; định tuyến đường dẫn khác nhau tới nhóm máy chủ khác nhau
Thường cóChia theo kết nối, kiểm tra sức khỏe bằng TCPKết thúc TLS, chuyển hướng HTTP sang HTTPS, giữ phiên bằng cookie, kiểm tra sức khỏe bằng HTTP
Lưu ýKhông thấy nội dung nên không định tuyến theo URLTốn tài nguyên xử lý hơn; phải quản lý chứng chỉ TLS

Thuật toán chia tải và kiểm tra sức khỏe

  • Round robin (lần lượt) đơn giản và hợp khi các máy chủ đồng đều; có trọng số hợp khi máy chủ có cấu hình khác nhau; ít kết nối nhất hợp khi thời gian xử lý mỗi yêu cầu chênh lệch lớn; băm theo IP nguồn giữ một người dùng gắn với một máy chủ.
  • Health check bằng TCP chỉ xác nhận cổng đang mở. Health check bằng HTTP gọi một đường dẫn như /health và mong đợi mã trả về hợp lý. Đường dẫn này nên phản ánh khả năng phục vụ thật (ví dụ kết nối được cơ sở dữ liệu) nhưng đủ nhẹ để chính việc kiểm tra không gây quá tải.
  • Ngưỡng loại và đưa lại: cần số lần thất bại liên tiếp trước khi loại máy chủ và số lần thành công trước khi đưa lại, để tránh máy chủ chập chờn bị loại rồi thêm vào liên tục.
  • Connection draining: khi bảo trì, ngừng nhận kết nối mới và chờ các kết nối đang chạy hoàn tất, nhờ đó cập nhật không làm rớt giao dịch.
Load Balancer kiểm tra sức khỏe và loại máy chủ lỗiLoad Balancer nhận yêu cầu tại địa chỉ ảo, kiểm tra sức khỏe ba máy chủ phía sau và chỉ chuyển yêu cầu tới máy chủ khỏe; máy chủ lỗi tạm thời bị loại.Người dùng / WAFLoad Balancerđịa chỉ ảo (VIP) · L4 hoặc L7Máy chủ 1khỏeMáy chủ 2lỗi · tạm loạiMáy chủ 3khỏeđường liền:yêu cầu người dùngđường chấm:health checkHealth check định kỳ kiểm tra từng máy chủ (TCP hoặc HTTP). Máy chủ lỗi bị loại khỏi vòng phục vụ,và được đưa lại khi vượt qua kiểm tra.
Hình 3. Cân bằng tải đi kèm kiểm tra sức khỏe: một máy lỗi không làm gián đoạn dịch vụ khi còn máy khỏe.

Phiên làm việc và khả năng mở rộng

Giữ phiên cố định (sticky session) khiến một người dùng luôn về cùng một máy chủ, tiện nhưng làm tải lệch và gây mất phiên khi máy đó bị loại. Hướng bền hơn là đưa phiên ra kho dùng chung như Redis hoặc cơ sở dữ liệu để các máy chủ ứng dụng không giữ trạng thái, từ đó thêm bớt máy tự do và kết hợp với Autoscale khi tải biến động.

Bản thân Load Balancer cũng cần chịu lỗi

Với dịch vụ do nền tảng quản lý, độ sẵn sàng của Load Balancer do nhà cung cấp đảm nhiệm; mức cam kết cần đối chiếu trong hợp đồng dịch vụ. Nếu tự dựng bằng HAProxy hay Nginx trên máy ảo, cần tối thiểu hai nút chạy chủ và dự phòng (ví dụ keepalived/VRRP) hoặc cơ chế tương đương, nếu không Load Balancer sẽ trở thành điểm lỗi duy nhất mới. Phối hợp với thiết kế High Availability và Multi-AZ để một sự cố ở một khu vực không làm gián đoạn dịch vụ.

Vai trò bảo mật gián tiếp, và giới hạn

Load Balancer giúp ẩn địa chỉ IP của máy chủ phía sau, tạo một điểm vào duy nhất để gắn chứng chỉ TLS, nhật ký truy cập và giới hạn kết nối. Nhưng nó không phải WAF: không đánh giá nội dung yêu cầu có độc hại hay không. Nó cũng không thay được lớp chống DDoS khi lượng truy cập giả lớn hơn băng thông và năng lực xử lý của chính nó.

Thứ tự đặt trên đường đi của traffic

Không có một thứ tự duy nhất đúng cho mọi hệ thống, nhưng nguyên tắc chung là loại lưu lượng xấu càng sớm càng tốt, rồi mới chia việc cho máy chủ. Hành trình thông dụng của một yêu cầu từ Internet:

  1. DNS và CDN: CDN phục vụ nội dung tĩnh từ điểm gần người dùng và che bớt địa chỉ gốc của hệ thống.
  2. Chống DDoS: hấp thụ hoặc lọc lưu lượng giả quy mô lớn trước khi nó chạm tới hạ tầng ứng dụng, xem DDoS Protection.
  3. Firewall / Security Group: chỉ cho phép cổng cần thiết (thường là 443, và 80 để chuyển hướng) tới điểm vào; chặn các cổng quản trị.
  4. WAF: kiểm tra nội dung các yêu cầu HTTP còn lại.
  5. Load Balancer: chia tải, kiểm tra sức khỏe; có thể kết thúc TLS tùy thiết kế.
  6. Máy chủ ứng dụng trong subnet riêng tư, chỉ nhận lưu lượng từ Load Balancer.
  7. Cơ sở dữ liệu trong subnet dữ liệu, chỉ nhận lưu lượng từ tầng ứng dụng.
Hành trình của một yêu cầu qua Firewall, WAF và Load BalancerYêu cầu từ Internet đi qua firewall, WAF rồi load balancer. Firewall chặn truy cập cổng quản trị, WAF chặn nội dung tấn công web, load balancer chia tải và loại máy chủ lỗi.Internetngười dùng · bot · kẻ tấn côngFirewall / Security GroupWeb Application FirewallLoad BalancerM1M2M3Máy chủ ứng dụng (M2 đang lỗi)Cổng quản trị, CSDLmở ra Internet(SSH, RDP, 3306…)Chuỗi SQL Injectionhoặc XSS trongtham sốMáy chủ M2 lỗikhông qua health checkCổng 443 (web)đúng nguồn, đúng đíchđược cho phépYêu cầu hợp lệđược chuyển tiếpChia đều cho M1, M3giữ phiên nếu cầnBị chặn / loạiĐược chuyển tiếp
Hình 2. Cùng một đường đi nhưng mỗi lớp loại bỏ một nhóm yêu cầu khác nhau.

WAF đặt trước hay sau Load Balancer

  • WAF đứng trước (dạng dịch vụ, bản ghi DNS trỏ vào WAF, WAF chuyển tiếp tới Load Balancer): yêu cầu độc hại bị loại trước khi tới Load Balancer và máy chủ, và dễ giới hạn để backend chỉ nhận từ WAF. Cần chắc chắn WAF không trở thành điểm lỗi hay nút cổ chai.
  • WAF đặt sau Load Balancer (thiết bị ảo hoặc cụm trong VPC): Load Balancer phân phối tải cho nhiều WAF nên khó nghẽn cổ chai hơn, nhưng Load Balancer phải được bảo vệ ở lớp trước bằng firewall và chống DDoS.

Lựa chọn phụ thuộc hình thức triển khai của dịch vụ WAF, nơi kết thúc TLS và yêu cầu về độ trễ, nên cần kiến trúc sư xác nhận cho từng hệ thống. Hình 4 đặt WAF ngoài cùng để minh họa nguyên tắc chung.

Kiến trúc tham chiếu ba tầng trên CloudInternet đi qua lớp chống DDoS và CDN, WAF, rồi vào VPC. Trong VPC có firewall thế hệ mới ở biên, load balancer ở subnet công khai, máy chủ ứng dụng ở subnet riêng tư trên hai vùng và cơ sở dữ liệu ở subnet dữ liệu; mỗi tầng chỉ nhận lưu lượng từ tầng phía trước.InternetDDoS Protection · CDN (lớp ngoài, tùy nhu cầu)Web Application FirewallVPC (mạng riêng ảo)Next-Gen Firewallbiên VPC · VPN / Direct Connect · lưu lượng giữa các vùngSubnet công khaiSG: nhận 443 từ WAFLoad Balancer (L4/L7)Subnet ứng dụngSG: nhận từ LBApp 1vùng AZ-1App 2vùng AZ-2Subnet dữ liệuSG: nhận từ tầng appCSDL chínhCSDL bản saoNhật ký WAF · Load Balancer · Firewall → giám sát / SIEM, cảnh báo
Hình 4. SG là Security Group, LB là Load Balancer. Mô hình tham chiếu: mỗi tầng chỉ nhận lưu lượng từ tầng đứng ngay trước nó. Vị trí WAF phụ thuộc hình thức triển khai của dịch vụ.

Điểm đáng chú ý nhất của Hình 4 không phải thứ tự các hộp mà là các mũi tên: mỗi tầng chỉ nhận lưu lượng từ tầng đứng ngay trước nó. Máy chủ ứng dụng không có đường vào từ Internet, cơ sở dữ liệu không có đường vào từ Load Balancer. Việc tách subnet và giới hạn nguồn theo từng tầng là nền của mô hình Zero Trust và được trình bày thêm trong bài VPC và vai trò bảo mật hạ tầng Public Cloud.

Ba mô hình tham chiếu theo quy mô hệ thống

Không phải hệ thống nào cũng cần đủ mọi lớp. Bảng sau là gợi ý tham khảo để bắt đầu cuộc trao đổi về kiến trúc; quyết định cuối cùng nên dựa trên đánh giá rủi ro, loại dữ liệu và yêu cầu tuân thủ của chính hệ thống.

Mô hìnhLớp nên cóCó thể bổ sungLưu ý
1. Website, cổng thông tin quy mô nhỏSecurity Group chặt, chỉ mở 443. WAF nếu có form đăng nhập, thanh toán hoặc liên hệLoad Balancer khi có từ hai máy chủ trở lên hoặc cần kết thúc TLS tập trung; CDNTránh chọn cấu hình quá tay: bắt đầu từ giới hạn cổng và vá lỗi đúng hạn
2. Ứng dụng giao dịch hướng khách hàng (thương mại điện tử, cổng khách hàng, tài chính)CDN, chống DDoS, WAF, Load Balancer trên ít nhất hai máy chủ ở hai vùng, Security Group theo tầngNGFW ở biên VPC, giám sát và SIEM, kiểm thử xâm nhập định kỳThiết kế theo hướng High Availability và Multi-AZ; kiểm thử tải trước các đợt cao điểm
3. Hệ thống nội bộ, ERP, kết nối chi nhánhKhông phơi bày ra Internet; truy cập qua VPN hoặc Direct Connect; NGFW kiểm soát lưu lượng giữa các mạngLoad Balancer nội bộ; WAF nếu có cổng ngoài cho đối tác hoặc nhân viên truy cập từ xaKiểm soát cả lưu lượng ngang (giữa các máy chủ), không chỉ lưu lượng vào từ Internet

Nếu hệ thống thuộc diện phải xác định cấp độ an toàn thông tin, kiến trúc mạng và kiểm soát truy cập cần được đối chiếu với yêu cầu của cấp độ tương ứng. Có thể tham khảo điều kiện đưa hệ thống cấp độ 3, 4 lên Cloud và dịch vụ hồ sơ cấp độ, pentest, SOC. Nội dung này mang tính tham khảo kỹ thuật, không phải tư vấn pháp lý.

Lỗi hay gặp nhất: Có WAF nhưng vẫn bị đi vòng

WAF chỉ bảo vệ những yêu cầu đi qua nó. Nếu máy chủ ứng dụng vẫn có địa chỉ IP công khai và Security Group cho phép mọi nguồn truy cập cổng 80 hoặc 443, kẻ tấn công chỉ cần biết địa chỉ này (từ lịch sử DNS, chứng chỉ TLS công khai, tiêu đề phản hồi hoặc thư điện tử do hệ thống gửi) để gọi thẳng và bỏ qua toàn bộ WAF.

Trường hợp bỏ qua WAF khi máy chủ còn IP công khaiBên trái: kẻ tấn công gọi thẳng địa chỉ IP công khai của máy chủ và bỏ qua WAF. Bên phải: Security Group chỉ cho phép lưu lượng từ WAF hoặc load balancer nên truy cập trực tiếp bị từ chối.Sai: máy chủ còn IP công khaiKẻ tấn côngWAFMáy chủ ứng dụnggọi thẳng IP:đi qua, bỏ quatoàn bộ WAFĐúng: máy chủ chỉ nhận từ WAF / LBKẻ tấn côngWAFMáy chủ ứng dụnggọi thẳng IP:Security Grouptừ chốiWAF chỉ bảo vệ khi lưu lượng buộc phải đi qua nó.
Hình 5. Giới hạn nguồn truy cập ở máy chủ để WAF không bị đi vòng.

Cách khắc phục là đóng đường vòng ở chính máy chủ:

  • Security Group của máy chủ hoặc Load Balancer chỉ chấp nhận lưu lượng từ dải địa chỉ của WAF hoặc của Load Balancer, theo thông tin nhà cung cấp công bố.
  • Nếu cần xác thực thêm, dùng một header bí mật do WAF hoặc Load Balancer thêm vào và để máy chủ từ chối yêu cầu thiếu header đó. Đây là lớp phụ, không thay cho giới hạn mạng.
  • Không để máy chủ ứng dụng và cơ sở dữ liệu có IP công khai nếu không có lý do bắt buộc; đặt chúng trong subnet riêng tư như Hình 4.
  • Kiểm tra lại bằng cách thử truy cập thẳng địa chỉ IP từ bên ngoài sau mỗi thay đổi kiến trúc.

Tám sai lầm thường gặp khi triển khai

  • Mở quá rộng ngay từ đầu. Quy tắc cho phép mọi nguồn vào cổng quản trị "để tiện" thường tồn tại lâu hơn dự định và là điểm vào quen thuộc của dò quét tự động.
  • Để WAF ở chế độ chỉ giám sát vô thời hạn. Nhật ký ghi đầy cảnh báo nhưng không có gì bị chặn và cũng không ai đọc. Đặt mốc chuyển sang chế độ chặn và người chịu trách nhiệm xem nhật ký.
  • Bật chặn toàn bộ luật cùng lúc. Dương tính giả làm hỏng thanh toán hay tải tệp đúng vào giờ cao điểm, dẫn tới việc tắt hẳn WAF để "cứu" hệ thống.
  • Chỉ dùng một Load Balancer ở một vùng và một máy chủ phía sau. Có thiết bị cân bằng tải nhưng vẫn không có dự phòng thật sự.
  • Health check quá sơ sài hoặc quá nặng. Chỉ kiểm tra cổng mở nên máy chủ treo ứng dụng vẫn nhận tải; hoặc kiểm tra truy vấn nặng khiến chính nó làm chậm hệ thống.
  • Chứng chỉ TLS hết hạn trên Load Balancer hoặc WAF. Cả site ngừng truy cập được dù máy chủ vẫn khỏe. Cần lịch gia hạn và cảnh báo trước hạn.
  • Không giữ nhật ký hoặc không có ai nhận cảnh báo. Khi có sự cố, không có dữ liệu để xác định tấn công đã diễn ra thế nào, xem thêm 10 dấu hiệu hạ tầng IT cần rà soát.
  • Chỉ bảo vệ chiều vào, quên chiều ngang. Một máy chủ bị chiếm quyền có thể đi tiếp sang các máy cùng mạng nếu Security Group cho phép tự do bên trong.

Checklist triển khai trước khi đưa hệ thống ra Internet

  1. Vẽ sơ đồ đường đi của lưu lượng từ Internet tới cơ sở dữ liệu và liệt kê mọi cổng, giao thức, nguồn được phép ở từng chặng.
  2. Xác định máy chủ nào thực sự cần IP công khai; mặc định là không.
  3. Áp dụng Security Group theo tầng web, ứng dụng, dữ liệu với nguyên tắc mặc định từ chối.
  4. Đóng truy cập quản trị từ Internet; dùng VPN, bastion hoặc danh sách IP đã duyệt.
  5. Chọn L4 hay L7 cho Load Balancer theo giao thức ứng dụng; cấu hình health check phản ánh khả năng phục vụ thật.
  6. Đưa phiên làm việc ra kho dùng chung hoặc chấp nhận sticky session có chủ đích.
  7. Xác định nơi kết thúc TLS, người sở hữu chứng chỉ và lịch gia hạn.
  8. Triển khai WAF ở chế độ phát hiện, rà dương tính giả, rồi chuyển sang chặn theo từng nhóm luật.
  9. Giới hạn backend chỉ nhận lưu lượng từ WAF hoặc Load Balancer; kiểm tra bằng truy cập thẳng IP.
  10. Bật nhật ký cho firewall, WAF và Load Balancer; chuyển về nơi tập trung và đặt cảnh báo.
  11. Kiểm thử tải và kiểm thử xâm nhập trước khi vận hành chính thức, rồi lặp lại sau thay đổi lớn.
  12. Lập quy trình thay đổi quy tắc và lịch rà soát định kỳ, có người chịu trách nhiệm.

Vận hành: Nhật ký, cảnh báo và kiểm thử định kỳ

Triển khai xong mới là một nửa công việc. Ba lớp bảo vệ chỉ hữu ích khi đội vận hành nhìn thấy điều chúng đang xử lý:

  • Nhật ký tập trung. Gom nhật ký WAF, Load Balancer và firewall về một nơi, đồng bộ giờ giữa các nguồn để lần theo một yêu cầu qua từng lớp. Với dịch vụ có tích hợp SIEM, đặt cảnh báo cho các mẫu như tăng đột biến yêu cầu bị chặn hay quét cổng kéo dài. Có thể kết hợp với giám sát hạ tầng FPT Cloud Monitoring và SOC as a Service nếu cần giám sát liên tục.
  • Chỉ số vận hành của Load Balancer. Số máy chủ khỏe, số kết nối đang hoạt động, mã lỗi 5xx, thời gian phản hồi. Sụt giảm số máy chủ khỏe là cảnh báo sớm trước khi người dùng thấy lỗi.
  • Kiểm thử định kỳ. Thử lại giả định bằng kiểm thử xâm nhập (pentest), thử rút một máy chủ khỏi vòng phục vụ để xác nhận dịch vụ không gián đoạn, thử truy cập thẳng IP để chắc rằng WAF không bị đi vòng.
  • Quản lý thay đổi. Mỗi thay đổi luật WAF hay quy tắc firewall nên có người duyệt, thời điểm áp dụng và cách hoàn tác, vì sự cố sau thay đổi cấu hình là nguyên nhân thường gặp hơn nhiều người nghĩ.
  • Rà soát định kỳ. Xóa quy tắc không còn dùng, kiểm tra các cổng đang mở so với sơ đồ, cập nhật tập luật theo hướng dẫn của nhà cung cấp. Bài checklist bảo mật Cloud tối thiểu cho SME có thể dùng làm điểm khởi đầu.

Các thành phần tương ứng trên FPT Cloud

Các thành phần được nhắc trong bài đều có dịch vụ tương ứng trên FPT Cloud. Thông tin dưới đây tóm tắt theo mô tả trên các trang dịch vụ; cấu hình và gói phù hợp cần được FPT tư vấn theo ứng dụng, lưu lượng và yêu cầu tuân thủ cụ thể.

  • Cân bằng tải: FPT Load Balancing hỗ trợ cân bằng tải L4 và L7, tích hợp FPT Elastic Compute, tính phí theo tài nguyên sử dụng.
  • Firewall: FPT Next-Gen Firewall cung cấp các gói NEXT-GEN FIREWALL, NGTP-FIREWALL và NGTX-FIREWALL, quản trị qua cổng web, chính sách bảo mật được cập nhật tự động.
  • WAF: FPT Cloud WAF có tập luật tối ưu sẵn, điều chỉnh theo từng ứng dụng, tích hợp SIEM. FPT Cloud WAPPLES là tường lửa ứng dụng web hợp tác cùng Penta Security. Theo trang dịch vụ, FPT Cloud WAF có thể kết hợp cùng FPT Next-Gen Firewall và FPT CSPM để xây dựng phòng thủ nhiều lớp.
  • Lớp ngoài: chống DDoS và CDN.
  • Nền tảng: FPT Cloud Server, VPC, Autoscale.

Bài viết mô tả khung kiến trúc chung và không phải cam kết về hiệu năng hay mức độ bảo vệ của một sản phẩm cụ thể.

Đọc thêm

Rà soát lớp bảo vệ trước khi mở hệ thống ra Internet

Gửi sơ đồ hoặc mô tả hệ thống hiện tại (ứng dụng, các cổng đang mở, số máy chủ, nơi đặt) để được tư vấn thành phần và vị trí đặt phù hợp.

Đăng ký tư vấn

Câu hỏi thường gặp

WAF có thay thế được firewall không

Không. Firewall kiểm soát kết nối theo IP, cổng và giao thức ở mọi loại dịch vụ, còn WAF chỉ xem xét nội dung HTTP và HTTPS. Hệ thống đối diện Internet thường cần cả hai: firewall để đóng các cổng không cần thiết, WAF để kiểm tra nội dung các yêu cầu đi qua cổng web.

Load Balancer có chống được tấn công không

Chỉ gián tiếp. Load Balancer giúp ẩn địa chỉ máy chủ, chia tải và loại máy lỗi, nhưng không kiểm tra nội dung độc hại như WAF và không thay cho lớp chống DDoS khi lượng truy cập giả vượt năng lực của nó. Nên coi đây là thành phần về khả dụng, cần đi cùng firewall và WAF.

Đã dùng Security Group thì có cần Next-Gen Firewall không

Phụ thuộc quy mô và rủi ro. Security Group thường đủ cho hệ thống nhỏ với vài cổng công khai. NGFW đáng cân nhắc khi có nhiều VPC hoặc chi nhánh kết nối với nhau, cần kiểm soát lưu lượng đi ra, cần phát hiện xâm nhập ở mức ứng dụng hoặc cần chính sách thống nhất cho nhiều môi trường.

Nên đặt WAF trước hay sau Load Balancer

Cả hai đều gặp trong thực tế. WAF đứng trước giúp loại yêu cầu độc hại sớm và dễ giới hạn backend chỉ nhận từ WAF; WAF đặt sau Load Balancer giúp phân phối tải cho nhiều WAF. Lựa chọn phụ thuộc hình thức triển khai của dịch vụ WAF, nơi kết thúc TLS và yêu cầu độ trễ, nên cần kiến trúc sư xác nhận cho từng hệ thống.

WAF có làm website chậm đi không

Có thể thêm một độ trễ nhỏ vì mỗi yêu cầu được kiểm tra thêm một bước, mức độ phụ thuộc vào cách triển khai, số luật và vị trí đặt. Nên đo thời gian phản hồi trước và sau khi bật WAF trong môi trường thử, và đặt WAF cùng khu vực với ứng dụng để giảm độ trễ mạng.

Doanh nghiệp chỉ có một máy chủ có cần Load Balancer không

Không bắt buộc về chia tải, nhưng vẫn có thể có ích nếu muốn kết thúc TLS và ghi nhật ký tại một điểm vào, hoặc muốn chuẩn bị sẵn để thêm máy chủ và bảo trì không gián đoạn. Với một máy chủ duy nhất, ưu tiên trước hết là Security Group chặt, sao lưu và kế hoạch khôi phục.

Nên để WAF ở chế độ giám sát hay chế độ chặn

Bắt đầu ở chế độ giám sát để tìm dương tính giả, sau đó chuyển sang chế độ chặn theo từng nhóm luật. Chế độ giám sát chỉ có giá trị khi có người xem nhật ký; để vô thời hạn sẽ không ngăn được tấn công thật.

Có Firewall, WAF và Load Balancer thì có chống được DDoS lớn không

Không đủ. Tấn công từ chối dịch vụ quy mô lớn có thể làm nghẽn băng thông trước khi lưu lượng chạm tới các thành phần này. Cần thêm lớp chống DDoS và CDN ở phía ngoài cùng, cùng kế hoạch co giãn và dự phòng.

Nên ghi nhận những nhật ký nào

Ít nhất gồm nhật ký yêu cầu bị chặn hoặc bị đánh dấu của WAF, nhật ký truy cập và kiểm tra sức khỏe của Load Balancer, nhật ký kết nối bị từ chối của firewall và Security Group, cùng nhật ký thay đổi cấu hình. Gom về một nơi và đồng bộ giờ để lần theo được một yêu cầu qua nhiều lớp.

Bạn có biết?
Tìm hiểu thêm về FPT Load Balancer: tổng quan, lợi ích và cách triển khai - Xem thêm

Hạ tầng FPT Cloud cho doanh nghiệp

FPT Cloud cung cấp hạ tầng Public Cloud đặt tại Việt Nam cho doanh nghiệp, gồm Cloud Server, Kubernetes, cơ sở dữ liệu dạng dịch vụ (DBaaS), hạ tầng GPU cho AI, cùng các dịch vụ sao lưu, dự phòng thảm họa, cân bằng tải và tự co giãn. Hạ tầng áp dụng các chuẩn an toàn thông tin như ISO/IEC 27001 và PCI DSS, giúp doanh nghiệp chuẩn bị cho kiểm toán và yêu cầu của đối tác. Cấu hình, mô hình tính phí và phương án triển khai được FPT tư vấn theo từng hệ thống.

Tìm hiểu dịch vụ Cloud Server FPT · Đăng ký tư vấn

Nền tảng Contact Center toàn diện FPT OncallCX

Chăm sóc khách hàng toàn diện, đa kênh với
công nghệ AI
Giải pháp tổng đài Cloud FPT

separator

Tìm hiểu ngay